Labrador Retriever

Labrador Retriever size uygun mu?

Labrador, dünyanın en çok sahiplenilen köpek ırkı ve Türkiye'de de ilk sıralarda. Nedeni basit: dengeli mizaç, kolay eğitim, çocuklarla sorunsuz ilişki. Ama Labrador'un iki özelliği çoğu insanı hazırlıksız yakalıyor: enerjisi ve iştahı.

Labrador seçerken sorulacak asıl soru şu: günde bir buçuk saatinizi bu köpeğe ayırabilecek misiniz? Cevap hayırsa, ırkın "uysal" ünü sizi yanıltmasın. Egzersizsiz Labrador, evdeki en yıkıcı köpektir.

Sahiplenmeden önce

Yavru seçerken anne-babanın kalça ve dirsek röntgen sonucunu, göz muayenesi belgesini ve PRA/EIC genetik test sonuçlarını isteyin. Bu belgeleri göstermeyen üreticiden almayın.

Karakter ve mizaç

Labrador'un mizacı bir kelimeyle özetlenirse: iyimser. İnsana güvenir, yeni ortamlara çabuk uyum sağlar, kin tutmaz. Av köpeği geçmişi nedeniyle ağzıyla dünyayı keşfeder; yavruyken her şeyi ısırır, yetişkinlikte oyuncak taşımayı sever.

Bekçilik beklemeyin. Labrador yabancıyı kapıda kuyruk sallayarak karşılar. Diğer köpeklerle ve kedilerle genelde iyi geçinir. Havlaması azdır ama sıkıldığında ulur, kazır, çiğner.

Irk içinde iki tip vardır ve bu fark satın alırken önemlidir. Çalışma hattı (field/working) daha ince yapılı, çok daha enerjik ve iş odaklıdır; apartman için zordur. Şov hattı (show/English) daha iri, daha sakin ve ailelere daha uygundur. Üreticiye hangi hattan geldiğini mutlaka sorun.

Sağlık sorunları ve ömür

Ortalama ömür 12-14 yıl. Irkın başlıca sağlık riskleri iyi bilinir ve büyük kısmı önlenebilir ya da erken yakalanabilir.

• Obezite: Labrador'da en sık görülen ve en çok hafife alınan sorun. Aşırı kilo, eklem hastalıklarını, diyabeti ve kalp yükünü doğrudan artırır, ömrü kısaltır. Kaburgalar elle rahatça hissedilmeli; hissedilmiyorsa mama azaltılmalı.
• Kalça ve dirsek displazisi: Eklemin düzgün oturmaması. Topallama, merdivenden kaçınma, oturmakta zorlanma belirtileri. Genetik yatkınlık artı hızlı kilo alımı riski büyütür.
• Ekzersiz kaynaklı çöküş (EIC): Yoğun egzersizden sonra arka bacaklarda ani güçsüzlük. Genetik testi vardır; taşıyıcı ebeveynlerden yavru alınmamalı.
• İlerleyici retina atrofisi (PRA): Yavaş ilerleyen körlük. DNA testiyle ebeveyn taraması yapılabilir.
• Mide dönmesi (gastrik torsiyon): Derin göğüslü ırklarda görülen acil durum. Şişkin karın, kusmaya çalışıp kusamama, huzursuzluk. Bu tablo derhal veteriner gerektirir; saatler içinde ölümcül olabilir. Yemeği ikiye bölmek ve yemek sonrası bir saat ağır egzersizden kaçınmak riski azaltır.
• Kulak iltihabı: Sarkık kulaklar ve suya düşkünlük birleşince sık görülür. Yüzme sonrası kulak kurulama alışkanlığı çoğu vakayı önler.

Beslenme

Yetişkin bir Labrador (28-36 kg) günde 350-450 g kaliteli kuru mama yer. Mama miktarı paketteki tabloyla başlar, köpeğin vücut kondisyonuna göre ayarlanır. Günde iki öğün, ölçü kabıyla; "gözüme göre" verme bu ırkta hızla kiloya döner.

• Yavru (2-12 ay): Büyük ırk yavru maması. Hızlı büyütme eklem gelişimini bozar; yavruyu tombul değil, ince tutun.
• Yetişkin (1-7 yaş): Protein %22-26 aralığında dengeli mama. Ödül mamaları günlük kalorinin %10'unu geçmemeli.
• Kıdemli (7+ yaş): Kalorisi düşük, eklem destekli (glukozamin, omega-3) formül.

Labrador dilenmeyi profesyonelce yapar ve bu genetik bir eğilimdir, açlıktan değil. Sofradan yemek vermeye başlarsanız durduramazsınız.

Yasaklar: çikolata, üzüm ve kuru üzüm, soğan-sarımsak, ksilitol, pişmiş kemik, yağlı artıklar.

Bakım ve tüy

Kısa tüylü olması bakımı kolaylaştırmaz. Labrador'un su geçirmez çift kat kürkü yıl boyunca döker, mevsim geçişlerinde ise ev tüy içinde kalır.

• Haftada 1-2 kez, dökülme döneminde her gün deshedding tarağı.
• Banyo 8-12 haftada bir; kürkün doğal yağı korunmalı.
• Kulaklar haftada bir kontrol edilmeli, özellikle yüzme sonrası.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir, dişler haftada birkaç kez fırçalanmalı.

Labrador su sever. Denize, göle, havuza girecektir. Tuzlu su sonrası duş, kürk ve deri sağlığı için gerekli.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: en az 1 saat, tercihen 1,5 saat aktif hareket. Yürüyüş tek başına yetmez; koşu, top getirme, yüzme ve burun çalışması ırkın doğasına uygundur.

Eğitim bu ırkta kolaydır çünkü Labrador insanı memnun etmek ister ve yemekle motive olur. Öncelik sırası:

1. Gel komutu. Her şeyin peşinden koşan bir köpeği geri çağırabilmeniz gerekir.
2. Tasmada yürüme. 30 kiloluk yetişkinin çekmemesi, 4 aylıkken öğretilir.
3. Bırak ve dokunma. Ağzına aldığı yabancı cismi bırakması, hayat kurtarır.
4. Yalnız kalma. Kısa sürelerle başlayıp kademeli artırın.
5. Sosyalleşme (8-16 hafta). Farklı insan, köpek, zemin ve ses. Bu pencere kapanınca telafisi zordur.

Zihinsel yorgunluk fiziksel kadar önemlidir. Mama bulmacaları ve koklama oyunları, yağmurlu bir günü kurtarır.

Tarihçe

Adı Labrador olsa da ırkın kökeni Kanada'nın Newfoundland adasıdır. 19. yüzyılda balıkçılar, ağdan kaçan balıkları ve halatları buz gibi sudan çıkaran "St. John's su köpeği"ni kullanıyordu. Bu köpekler İngiliz gemileriyle Britanya'ya götürüldü ve Malmesbury Kontu ile Buccleuch Dükü'nün kennellerinde av köpeği olarak geliştirildi. Kennel Club ırkı 1903'te tanıdı. Bugün Labrador, rehber köpekliği, arama-kurtarma ve patlayıcı/narkotik tespiti başta olmak üzere dünyanın en çok görev alan çalışma ırkıdır.