American Foxhound

American Foxhound size uygun mu?

American Foxhound, İngiliz Foxhound'undan ayrılarak Amerika'da tilki avı için geliştirilmiş, uzun bacaklı ve dayanıklı bir av tazısıdır. Evde sakin ve nazik görünse de burnu bir koku yakaladığı an bambaşka bir köpeğe döner: iz sürme içgüdüsü eğitimle yok edilemez, yalnızca yönetilebilir.

American Foxhound'u alırken şunu kabul edin: bu köpek tasmasız güvenli değildir. Bir koku bulduğunda seslenişinizi duymaz; bu itaatsizlik değil, ırkın avlanma amacıyla şekillenmiş doğasıdır.

Sahiplenmeden önce

Irk Amerika'da av sürüleriyle (foxhunting pack) çalıştığı için, emekli sürü köpeklerini yeniden yuvalandıran gruplar mevcuttur; ilan sitelerinde saf American Foxhound nadir görülür, bu tür yeniden yuvalandırma kanallarını da değerlendirin.

Yetiştiriciden alacaksanız kalça sertifikası isteyin. Yavruyu ziyaret ederken anneyi de görmek isteyin; kulaklarına bakın, kızarıklık veya koku kronik kulak sorununa işaret edebilir.

Bu ırk Türkiye'de neredeyse hiç bulunmaz; ithal edecekseniz gümrük ve aşı süreçlerini önceden araştırın, bulunduğunuz ilin barınaklarında saf ırk yerine sürü tazısına benzeyen melez bireylere rastlamanız daha olasıdır.

Karakter ve mizaç

American Foxhound tatlı, nazik ve bağımsız mizaçlıdır. Sürü halinde av yapmak üzere seçildiği için hem köpeklerle hem insanlarla iyi geçinir; saldırganlık ırkın karakterinde yer almaz. Yabancıya karşı tarafsız, ne aşırı sevecen ne mesafelidir.

Zeki olsa da bağımsız çalışmaya göre seçildiğinden itaat eğitiminde beagle gibi inatçı sayılır: komutu duyar, kokuyla kıyaslar ve çoğu zaman kokuyu seçer.

Sesi ırkın imzasıdır; havlamanın yanında uzun, melodik bir "bay" sesi çıkarır. Bu ses avda avcıyı bilgilendirmek için vardı ve tamamen susturulamaz.

Enerjisi yüksektir ve yeterli egzersiz almadığında yıkıcı davranışlar veya durgunluk gösterebilir.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklarda ortalama ömür 11-13 yıl olarak bildirilir.

• Kalça displazisi: Kalça ekleminin düzgün gelişmemesi; hafif vakalar fizik tedaviyle, ciddi vakalar cerrahiyle yönetilir.
• Dirsek displazisi: Kalça displazisiyle birlikte sık görülen bir eklem gelişim sorunu; yetiştiriciden ebeveyn sertifikası istenmeli.
• Trombositopati: Trombositlerin işlevini düzgün yapamadığı, tedavisi olmayan kalıtsal bir pıhtılaşma bozukluğudur. Bu tanı konmuş bir köpekte gereksiz cerrahi işlemlerden kaçınılmalı, ameliyat gerekiyorsa veterineriniz önceden bilgilendirilmelidir.
• Kulak enfeksiyonları: Uzun, düşük kulaklar havalanmayı engeller. Baş sallama, kaşıma, koku ve kızarıklık belirtileridir; düzenli kontrol ve kurutma gerekir.
• Göz sorunları: Kaynaklarda genel göz sorunlarına yatkınlık bildirilir; düzenli göz muayenesi önerilir.

Beslenme

Yetişkin bir American Foxhound (27-32 kg) günde yaklaşık 400-500 g kaliteli kuru mama ile beslenir; aktif çalışan bireylerde bu miktar artabilir.

• Yavru (2-15 ay): Büyük ırk yavru maması, günde üç öğün.
• Yetişkin: Günde iki öğün. Protein oranı %22-26 arası uygundur.
• Kıdemli (8+ yaş): Kalori azaltılır, eklem desteği eklenir.

Eğitimde verilen ödül mamaları günlük kalori hesabına dahil edilmeli; av içgüdüsü güçlü olduğu için yiyecek motivasyonu yüksektir ve bu kolayca aşırı beslemeye dönüşebilir.

Bakım ve tüy

Kısa, düz ve sık kürk.

• Haftada bir fırçalama yeterlidir; orta düzeyde tüy döker.
• Aylık banyo veya kirlendiğinde.
• Kulaklar haftalık kontrol edilmeli; uzun kulaklar nemi tutar.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir.
• Az salya akıtan bir ırktır.
• Arazide koşan bir tazı olduğu için yürüyüş sonrası kene kontrolü rutin olmalı.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: en az 1-2 saat, tercihen koşma ve koku çalışması içeren aktivite.

Öncelikler:

1. Tasma disiplini ve güvenli alan. Koku aldığında çevresini duymaz; sağlam çitli bahçe veya tasma dışında serbest bırakmayın.
2. Gel komutu. Zor ama şart; kısa mesafeden başlayıp yüksek değerli ödülle pekiştirin.
3. Koku sporları. Fast CAT, iz sürme gibi aktiviteler ırkın doğal yeteneğini tatmin eder.
4. Sosyalleşme (8-16 hafta). Sürü kökenli olduğu için diğer köpeklerle uyumu genelde kolaydır, yine de erken tanışma önemlidir.
5. Uluma yönetimi. Tamamen ortadan kaldırılamaz; sıkılmayı önlemek en etkili yoldur.

Sert yöntemler işe yaramaz; American Foxhound baskıya kapanır ve daha inatçı hale gelir. Ödül temelli, kısa ve eğlenceli seanslar tercih edilmeli.

Tarihçe

American Foxhound, 1650'lerde Kuzey Amerika'ya getirilen İngiliz av tazılarının, zamanla Fransız tazı hatlarıyla karışıp yerel iklim ve arazi koşullarına göre şekillenmesiyle ortaya çıktı. George Washington'ın ırkın gelişimine katkı sağladığı, kendi sürüsü için yetiştiricilik yaptığı bilinir.

İngiliz Foxhound'dan farkı, daha hafif yapılı, daha uzun bacaklı ve Amerika'nın daha geniş, daha az yerleşik arazisinde uzun mesafe koşmaya uygun bir gövdeye sahip olmasıdır. Av tarzı da farklılaştı: İngiltere'de av atla takip edilirken, Amerikan geleneğinde avcılar genelde köpekleri dinleyerek sabit bir noktadan izler.

Bugün American Foxhound, av sürülerinde çalışmaya devam etmekle birlikte, AKC'nin en az tanınan tazı ırklarından biridir; aile evcil hayvanı olarak popülaritesi sınırlı kalmıştır. Sürü halinde yaşamaya alışkın olması, tek köpekli bir eve alındığında sahibine daha bağımlı bir arkadaş haline gelmesine yol açabilir; bu geçişte sabır gerekir.