İngiliz Uzun Tüylü Kedi

İngiliz Uzun Tüylü Kedi size uygun mu?

İngiliz Uzun Tüylü (British Longhair), British Shorthair'in yuvarlak yüzünü, tıknaz gövdesini ve sakin mizacını uzun, yoğun bir kürkle birleştiren bir ırktır. Kucakta taşınmaktan hoşlanmayan ama sahibinin yakınında olmayı seven, gürültü yapmayan, kendi kendine yeten bir kedidir. Karşılığında düzenli tarama ve dikkatli kilo takibi ister.

Sahiplenmeden önce

Bu ırk, British Shorthair ile İran kedisi çaprazlarından ortaya çıkmıştır; British Shorthair popülasyonundaki uzun tüy geni taşıyan bireylerden de uzun tüylü yavrular doğar. Türkiye'de "British Longhair" adıyla satılan yavruların bir kısmı British Shorthair melezidir; bu yüzden soy kütüğü önemlidir.

Irk TICA tarafından tanınır ve 2009'da TICA'da şampiyonluk statüsü almıştır; GCCF ve LOOF gibi Avrupa kuruluşlarınca da tanınır. CFA'da ayrı bir ırk olarak yer almaz.

Yetiştiriciden şunları isteyin:

• PKD genetik testi: İran kedisi soyundan gelen bir ırkta şarttır.
• Ebeveynlerde kalp ultrasonu: Akrabası British Shorthair, HKM'ye yatkın ırklar arasındadır.
• Kan grubu bilgisi: British kedilerinde B kan grubu görece yaygındır; üretim yapan yetiştirici bunu bilmelidir.
• En az 12 haftalık, aşıları başlamış, sosyalleşmiş yavru.

Türkiye'de sahipli kedilerin mikroçip takılıp PETVET sistemine kaydedilmesi zorunludur.

Karakter ve mizaç

Mizacı British Shorthair'e çok benzer: sakin, sevecen, toleranslı ve bağımsız.

• Yakında ama kucakta değil: Sahibinin bulunduğu odada olmayı sever, yanınıza oturur; ancak kucakta taşınmak çoğu bireyin hoşuna gitmez. Çocuklara bunu baştan anlatın.
• Sakin ve sessiz: Az miyavlar, düşük enerjilidir. Yavruyken oyuncudur, yetişkinlikte daha ağırbaşlı olur.
• Yalnız kalmaya dayanıklı: Gün içinde kendi başına zaman geçirmekten rahatsız olmaz.
• Uyumlu: Genellikle diğer kediler ve sakin köpeklerle iyi geçinir.

Bu sakinlik bir dezavantaj da taşır: az hareket eden bir kedi kolayca kilo alır ve hastalık belirtilerini sessizce yaşayabilir. Düzenli gözlem gerekir.

Sağlık sorunları ve ömür

Irka özgü geniş çaplı sağlık çalışması sınırlıdır; riskler büyük ölçüde atası olan British Shorthair ve İran kedisinden gelir.

• Polikistik böbrek hastalığı (PKD): Böbreklerde zamanla büyüyen kistler. Cornell'e göre belirtiler çoğunlukla yedi yaş civarında başlar: çok su içme, sık idrar, iştah ve kilo kaybı, kusma, halsizlik. Kesin tanı ultrasonla konur. Bu belirtilerden birini görürseniz veterinere gidin.
• Hipertrofik kardiyomiyopati (HKM): Uzun süre belirti vermeyebilir. Hızlı veya zor nefes alma, ağızdan soluma, halsizlik ve özellikle ani arka bacak felci acil durumdur.
• Obezite: Kısırlaştırılmış, iç mekânda yaşayan bireylerde çok yaygındır; diyabet ve eklem sorunlarına zemin hazırlar. Uzun kürk kilo artışını gizler, elle kontrol edin.
• Yeni doğan izoeritrolizi: B kan grubundaki anneden, A kan grubundaki yavrulara ilk sütle geçen antikorlar yavruları öldürebilir. Sahiplenen için değil, üreten için önemlidir; kan grubu testi bunu önler.
• Keçeleşme ve deri sorunları: Taranmayan kürk özellikle koltuk altı ve karın altında keçeleşir, altında deri tahrişi gelişir.
• Tüy yumağı: Kusma, öğürme veya kabızlık. Tekrarlayan kusma normal değildir, veterinere danışın.

Ömür için popüler kaynaklar genellikle 12-15 yıl aralığını verir; bu aralığı destekleyen ırka özgü bir çalışma bulamadık.

Beslenme

Yetişkin British Longhair'ler genellikle 4-8 kg arasındadır; erkekler belirgin şekilde iridir.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Et bazlı, yüksek proteinli tam mama. Miktarı paketteki tabloyla başlatıp kondisyona göre ayarlayın; mamayı tartın.
• Kısırlaştırılmış yetişkin: Enerji ihtiyacı belirgin düşer. Serbest besleme bu ırkta hızla obeziteye yol açar.
• Kıdemli (7+ yaş): PKD riski nedeniyle yılda bir kan ve idrar tahlili.

Böbrek sağlığı için su tüketimi önemlidir: yaş mama, çeşme tipi suluk ve birden fazla su noktası. Tüy yumağı sorunu varsa lif oranı yüksek mamalar hakkında veterinerinize danışın.

Bakım ve tüy

Bu ırkın en çok emek isteyen tarafı.

• Haftada en az birkaç kez tarama, döküm dönemlerinde her gün. Önce geniş dişli metal tarak, sonra yumuşak fırça.
• Kürk sonbahar ve kışta kalınlaşır ve kolay dolaşır; bu dönemde tarama sıklığını artırın.
• Keçeleşmeye en yatkın bölgeler: koltuk altı, kulak arkası, karın altı, arka bacak içi.
• Arka bölge hijyeni için bu bölgedeki tüyü kısa tutmak pratik bir çözümdür.
• Banyo nadiren gerekir; yapılırsa alt tüy tamamen kurutulmalıdır.
• Tırnaklar 2-3 haftada bir, dişler haftada birkaç kez.

Keçe oluşmuşsa makasla kesmeye çalışmayın; kedinin derisi kolayca kesilir. Veteriner veya profesyonel kedi kuaförüne götürün.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

1. Alçak ve geniş düzen. Yüksek kedi ağaçlarından çok, sağlam ve alçak platformlar ile geniş yataklar.
2. Günlük oyun. Hareketi az bir ırkta kilo kontrolü için günde iki kez 10 dakikalık oyun şart.
3. Mama bulmacaları. Hem zihinsel uğraş hem yavaş yeme.
4. Serin alan. Türkiye'nin yaz sıcağında seramik zemin, gölge ve serin bir oda; klima varsa değerlidir.
5. Kucak zorlamayan ortam. Kediye kendi seçtiği yakın bir yatak alanı sunun; çocuklara kediyi yerde sevmeyi öğretin.

İç mekân kedisi olarak yaşamalıdır; uzun kürk dışarıda hızla kirlenir ve keçeleşir.

Tarihçe

British Shorthair, Britanya adalarına Roma döneminde veya öncesinde ulaşan ev kedilerinin soyundan gelir ve 1871'de Londra'daki ilk kedi sergisinde yer almıştır. 20. yüzyılda British Shorthair'ler İran kedileriyle (bazı kaynaklara göre Ankara kedileriyle de) çaprazlandı. Bu çaprazlar İngiliz kedisinin gövdesine renk çeşitliliği ve daha yoğun bir kürk kattı; aynı zamanda popülasyona uzun tüy genini taşıdı.

Uzun tüy geni çekinik olduğundan, iki taşıyıcı British Shorthair'den de uzun tüylü yavrular doğabilir. Zamanla bazı yetiştiriciler onları ayrı bir ırk olarak geliştirdi; TICA 2009'da ırka şampiyonluk statüsü verdi.

"British Semi-longhair" adıyla da anılır. Bazı kaynaklarda "Highlander" diye de geçer; ancak TICA'daki kıvrık kulaklı Highlander ırkı tamamen farklı bir ırktır. Tüm kayıt kuruluşlarınca kabul görmüş değildir, ancak mizacı ve görünümüyle giderek daha fazla ilgi görüyor.