Staffordshire Bull Terrier

Staffordshire Bull Terrier size uygun mu?

Staffordshire Bull Terrier (kısaca "Staffie"), İngiltere kökenli, kısa boylu ama son derece kaslı ve güçlü bir terrier. İngiltere'de uzun bir aile köpeği geçmişi vardır; Kennel Club onu zeki ve özellikle çocuklara karşı sevecen bir ırk olarak tanımlar. Aynı zamanda inatçı, çok enerjik ve diğer köpeklere karşı tepkili olabilen bir köpektir. Küçük boyu, taşıdığı gücü gizler.

Sahiplenmeden önce

Yasal durum. Staffordshire Bull Terrier, Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2021 genelgesiyle belirlenen tehlike arz eden ırklar listesinde yer almaz. Listede yer alan American Staffordshire Terrier ise farklı bir ırktır. İsim benzerliği nedeniyle karışıklık yaşanabilir; köpeğinizin ırkını gösteren belgeleri (pedigri, veteriner kaydı) saklayın. İspanya ise Staffordshire Bull Terrier'i potansiyel tehlikeli köpekler listesinde sayar ve lisans ister; yurt dışına taşınacaksanız kontrol edin.

Pit Bull melezlerine dikkat. "Staffie" veya "Staffordshire" diye satılan bazı köpekler aslında Pit Bull ya da AmStaff melezi olabilir ve bu durum Türkiye'de yasal sorun doğurabilir. Ebeveynleri ve belgeleri görmediğiniz yavruları almayın.

Sağlık testleri. Yetiştiriciden ebeveynlerin L2HGA ve kalıtsal katarakt (HC-HSF4) DNA testi sonuçlarını isteyin; Kennel Club bu iki testi en iyi uygulama olarak önerir. Dirsek değerlendirmesi ve göz muayenesi de istenmelidir.

Sahiplendirme. Yetişkin bir Staffie sahipleniyorsanız diğer köpeklerle, kedilerle ve çocuklarla nasıl olduğunu önceden öğrenmek büyük avantajdır.

Karakter ve mizaç

Staffie insana son derece düşkündür. Kucağa oturmaya, sahibini her yerde takip etmeye ve ilgi görmeye bayılır. Yabancılarla da genellikle dostanedir; bu yüzden iyi bir bekçi köpeği değildir.

Çocuklarla ilişkisi ırkın en bilinen yönüdür ve "dadı köpek" lakabı yaygındır. Ancak bu lakap bir güvence değildir: güçlü ve coşkulu bir köpek, oyunda farkında olmadan küçük bir çocuğu devirebilir. Hiçbir köpeği küçük çocukla yalnız bırakmayın.

Cesur ve inatçıdır. Kan sporlarından gelen geçmişi, bir şeye başladığında kolay vazgeçmeme özelliğini açıklar. Diğer köpeklere karşı, özellikle meydan okunduğunu hissettiğinde tepki verebilir.

Enerjisi yüksektir ama egzersizi karşılanan bir Staffie evde uzun uzun uyuyabilir. Çiğneme dürtüsü güçlüdür; dayanıklı oyuncaklar gerekir.

Sağlık sorunları ve ömür

Ortalama ömür 12-14 yıl. Irk kulübü ırkı genel olarak sağlıklı ve dayanıklı olarak tanımlar, ancak DNA testi bulunan iki ciddi kalıtsal hastalık vardır.

• L-2-hidroksiglutarik asidüri (L2HGA): Merkezi sinir sistemini etkileyen, çekinik geçişli kalıtsal metabolik hastalık. Belirtiler çoğunlukla 6 ay ile 1 yaş arasında başlar, daha geç de görülebilir: sallantılı yürüyüş, titreme, egzersiz veya heyecanla ortaya çıkan kas sertliği, davranış değişiklikleri, nöbet. Bu belirtilerde vakit kaybetmeden veterinere gidin.
• Kalıtsal katarakt (HC): HSF4 genindeki mutasyondan kaynaklanır; genç yaşta başlar ve mercekteki bulanıklık ilerleyerek körlüğe yol açabilir. Göz bebeğinde beyazlaşma veya eşyalara çarpma fark ederseniz göz muayenesi yaptırın.
• Kalıcı hiperplastik primer vitreus (PHPV): Doğuştan göz anomalisi; yavru dönemde göz muayenesiyle saptanır.
• Kalça ve dirsek displazisi, diz kapağı çıkığı: Topallama, arka bacağı zaman zaman kaldırarak zıplama, kalkmakta zorlanma.
• Deri sorunları: Kaşıntı ve deri iltihapları zaman zaman görülür; ırk kulübü iki mavi ebeveynden gelen yavrularda daha sık olduğunu belirtir.
• Dejeneratif miyelopati: İleri yaşta arka bacaklarda ilerleyici güçsüzlük ve koordinasyon kaybı.
• Sıcağa duyarlılık: Hızlı soluma, halsizlik ve sendeleme sıcak çarpması belirtisidir.

Beslenme

Kennel Club standardına göre erkekler yaklaşık 13-17 kg, dişiler 11-15,4 kg; boy 35,5-40,5 cm. Bu kilodaki bir yetişkin, aktiviteye göre günde kabaca 180-280 g kaliteli kuru mama tüketir.

• Yavru: Günde üç-dört öğün, düzenli saatlerde.
• Yetişkin: Günde iki öğün. Staffie kolay kilo alır; porsiyonu ölçün.
• Ödüller: Eğitimde ödüle çok iyi yanıt verir; ödülleri günlük porsiyondan düşün. PetMD havuç gibi düşük kalorili seçenekleri önerir.
• Kıdemli (8+ yaş): Kalori azaltılır, eklem takibi yapılır.

Deri sorunları olan bireylerde besin alerjisi olasılığını veterinerinizle konuşun; mamayı kendi başınıza sık sık değiştirmeyin.

Bakım ve tüy

• Kısa, düzgün tüy; Kennel Club haftada bir bakımı yeterli görür. Kauçuk eldiven veya fırça iş görür.
• Tüy kiri kolay bırakır ve çabuk kurur; banyo nadiren gerekir.
• Tırnaklar ayda bir. Güçlü bir köpekte tırnak kesimine yavru dönemden alıştırın.
• Kulak ve diş kontrolü haftalık.
• Pire ve kene koruması düzenli yapılmalı.
• Yaz: Öğle saatlerinde dışarı çıkarmayın; açık renkli bireylerde güneş yanığına dikkat edin.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: Kennel Club'a göre 1 saate kadar egzersiz. Tasmalı uzun yürüyüşler, çekiştirme oyunu, koku çalışmaları ve çeviklik bu ırkın sevdiği uğraşlardır.

Öncelikler:

1. Sosyalleşme (8-16 hafta ve sonrası). Özellikle diğer köpeklerle sakin ve olumlu deneyimler. Köpek karşılaşmalarında gözünüz köpeğinizde olsun.
2. Tasma disiplini. Küçük ama güçlü bir köpek; çekmeme eğitimi erken başlamalı.
3. "Bırak" komutu. Oyuncak veya çiğneme nesnesini bıraktırabilmek, ırkın güçlü çenesi nedeniyle önemlidir.
4. Yalnız kalma eğitimi. İnsana çok bağlı olduğu için kısa sürelerden başlayarak.
5. Sakinleşme. Oyun heyecanını durdurup köpeği yatağına yönlendirebilmek.

Sert yöntemler bu hassas ve insana bağlı ırkta güveni zedeler ve inatlaşmayı artırır. Kısa, ödüllü ve eğlenceli seanslar en iyi sonucu verir.

Tarihçe

Staffordshire Bull Terrier, 19. yüzyıl İngiltere'sinde, özellikle 1860'larda bulldog ile terrier melezlemesiyle geliştirildi. Adını, ırkın şekillendiği İngiliz Midlands bölgesindeki Staffordshire'dan alır.

Bu köpekler hem kemirgen kontrolünde hem de dönemin kan sporlarında kullanıldı. Modern Staffordshire ise bu sert geçmişten, Kennel Club'ın ifadesiyle harika bir aile köpeğine dönüştü.

Kennel Club ırkı 1930'larda tanıdı. Gösterilerde hâlâ Staffordshire düğümü amblemli pirinç süslemeli geniş deri boyunlukla sergilenmesi ırkın geleneğidir. Amerikan kolu ise zamanla daha iri American Staffordshire Terrier'i oluşturdu; iki ırk bugün ayrı standartlara sahiptir.