Greyhound

Greyhound size uygun mu?

Greyhound, köpekler dünyasının en hızlı koşucusudur; saatte 60 kilometreyi aşan hızlara ulaşabilir. Buna rağmen evde şaşırtıcı derecede sakin, nazik ve sessizdir; çoğu zamanını kanepede uyuyarak geçirir. Bugün evcil Greyhound'ların büyük kısmı, yarış kariyeri bittikten sonra sahiplendirilen emekli yarış köpekleridir.

Greyhound'un sahiplenmeden önce bilinmesi gereken iki gerçeği var: av dürtüsü ciddidir ve tasmasız güvenli değildir, ve bu ırkın anestezi ve kan değerleri konusunda veterinerinizin bilmesi gereken özellikleri vardır.

Sahiplenmeden önce

Emekli yarış köpeği sahiplenmek: Greyhound'ların çoğu yarıştan üç-beş yaş arasında emekli olur ve 15 yaşa kadar yaşayabilir; yani sahiplenen aileye uzun yıllar kalır. İngiltere, İrlanda ve diğer bazı ülkelerde bu köpekleri sahiplendiren kurumlar vardır. Türkiye'de Greyhound yarışçılığı yaygın değildir; yurt dışından sahiplenme düşünüyorsanız kurumun sağlık taraması, aşı, mikroçip, kısırlaştırma ve seyahat belgelerini nasıl yönettiğini baştan öğrenin.

Emekli yarış köpekleri hayatlarının büyük bölümünü kulübelerde geçirmiştir. İlk haftalarda merdiven, cam kapı, kaygan zemin, televizyon sesi, ev içinde tuvalet kuralları gibi şeyler onlar için yenidir. Sabırlı olun; çoğu hızla uyum sağlar.

Kedili ev: Sahiplendirme kurumları, köpeğin kedilere tepkisini önceden değerlendirir ("kedi testi"). Kediniz varsa bunu mutlaka belirtin ve yalnızca kediyle yaşayabileceği değerlendirilen bir bireyi alın. Testten geçen köpekte bile ilk haftalarda ağızlık kullanımı ve kontrollü tanıştırma önerilir; evdeki kedi ile sokakta koşan kedi, köpek için aynı şey değildir.

Ağızlık: Emekli yarış köpekleri ağızlığa alışkındır. Greyhound Trust, diğer köpeklerle davranışından emin olana kadar dışarıda ağızlık kullanılmasını önerir. Bu, köpeğin saldırgan olduğu anlamına gelmez.

Greyhound, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamındaki tehlikeli ırk listesinde yer almaz.

Karakter ve mizaç

Greyhound nazik, sakin, sadık ve biraz bağımsızdır. Evde az hareket eder, nadiren havlar ve sahibine yakın ama üstüne düşmeyen bir arkadaştır. Kucak köpeği değildir.

Genellikle diğer köpeklerle, özellikle kendi ırkı ve benzer büyüklükteki köpeklerle iyi geçinir. Çok küçük köpekleri bazı bireyler av gibi algılayabilir; tanıştırmayı kontrollü yapın.

Hassas bir köpektir. Sert ses ve cezaya iyi tepki vermez, çabuk öğrenir ama çabuk sıkılır.

Bazı emekli yarış köpekleri derin uykudayken aniden uyandırıldıklarında irkilebilir; çocuklara uyuyan köpeği uyandırmamayı öğretin ve köpeğe sakin bir yatak alanı ayırın.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklarda ömür genelde 10-13 yıl olarak verilir; İngiltere'de yapılan bir çalışma ortalama beklenen ömrü 11,5 yıl bulmuştur. Yetişkin erkekler yaklaşık 27-40 kg ve 71-76 cm, dişiler 25-34 kg ve 66-71 cm'dir.

• Anestezi hassasiyeti: Greyhound'lar bazı anestezi ilaçlarına duyarlılığı belgelenmiş bir ırktır; çok düşük vücut yağı ilaçların dağılımını etkiler ve özellikle barbitürat türevleri normal şekilde metabolize edilemez. Her operasyon, diş temizliği veya sedasyon öncesinde veterinerinize ırkı hatırlatın ve mümkünse tazı ırkları konusunda deneyimli bir hekim seçin.
• Farklı kan değerleri: Greyhound'ların normal kan tablosu (örneğin kırmızı kan hücresi oranı, tiroit ve trombosit değerleri) diğer köpeklerden farklı olabilir; ırka alışık olmayan bir hekim bunları yanlış yorumlayabilir.
• Operasyon sonrası gecikmiş kanama: Bazı Greyhound'larda operasyondan 36-72 saat sonra kanama görülebilir. Dikiş bölgesinde morarma veya sızıntıyı hemen bildirin.
• Soğuğa hassasiyet ve ince deri: İnce tüy ve az vücut yağı nedeniyle çabuk üşür; deri incedir; çivi, tel, gevşek çit ya da başka köpeklerin tırnak ve dişleriyle kolayca yırtılabilir. Titreme ve kıvrılıp kalma üşüdüğünü gösterir. Yaklaşık 1 cm'den büyük, derin görünen, topallama veya şişlik yapan yaralar ile tüm ısırık yaraları veterinere gösterilmelidir; çoğu dikiş gerektirir.
• Mide dönmesi (GDV): Derin göğüslü yapı nedeniyle risk vardır. Şişkin karın, kusmaya çalışıp kusamama, huzursuzluk ölümcül bir acildir.
• Polinöropati: Kas zayıflığı ve egzersiz toleranssızlığıyla seyreden genetik bir sinir hastalığı; genetik testle taranabilir.

Beslenme

Yetişkin bir Greyhound (25-40 kg) aktivitesine göre genellikle günde 300-450 g kaliteli kuru mama tüketir, iki öğüne bölünür.

• Yavru (2-15 ay): Büyük ırk yavru maması, günde 3 öğün.
• Yetişkin: Günde 2 öğün. Greyhound doğal olarak incedir; kalça kemiklerinin hafifçe görünmesi normaldir. VCA, sahiplerin bu ırkı sıklıkla aşırı beslediğini belirtir.
• Kıdemli (8+ yaş): Kalori ihtiyacı azalır, kas kütlesini korumak için kaliteli protein önemlidir.

Emekli yarış köpeği yeni geldiğinde mamayı kademeli değiştirin; ani değişiklik ishal yapar. Mide dönmesi riskine karşı yemek öncesi ve sonrasında yoğun koşudan kaçının.

Bakım ve tüy

• Çok kısa, ince tüy; haftada bir yumuşak eldiven ya da lastik fırça. Az döker, kokusu çok azdır.
• Banyo seyrek; ince deri için yumuşak köpek şampuanı kullanın.
• Kışın mont ve yumuşak, kalın yatak gereklidir; kemikli ve az yağlı gövdesi sert zeminde rahat edemez.
• Yazın da dikkat: kısa tüy ve ince deri güneşte ve sıcak asfaltta kolayca etkilenir; serin saatlerde yürüyün.
• Dişler haftada birkaç kez fırçalanmalıdır.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir.
• Yürüyüş ve oyun sonrası deride sıyrık ve kesik kontrolü yapın; dar alanda sallanan kuyruk ucu da yaralanabilir.

Eğitim ve egzersiz

Greyhound "dayanıklılık için değil, hız için yapılmıştır." Greyhound Trust'a göre günde iki kez yaklaşık yirmi dakikalık yürüyüş çoğu birey için yeterlidir; buna haftada birkaç kez güvenli, tamamen çitle çevrili bir alanda kısa sprint eklenebilir.

Öncelikler:

1. Tasma her zaman. Serbest koşu yalnızca tamamen çevrili alanda ve başlangıçta ağızlıkla. Greyhound saniyeler içinde yüzlerce metre uzaklaşır ve geri çağrıya güvenilmez.
2. Kafa yapısına uygun boyunluk. Başı boynundan dar olduğu için normal boyunluktan kolayca sıyrılır; geniş "tazı boyunluğu" (martingale) veya iyi oturan göğüs bel tasması kullanın.
3. Ev hayatına alışma. Merdiven, kaygan zemin ve yalnız kalma adım adım öğretilmeli.
4. Kedi ve küçük hayvanlarla kontrollü yaşam. Kurumdan gelen değerlendirmeye uyun, riskli durumlarda köpeği yalnız bırakmayın.
5. Ödüle dayalı kısa seanslar. Hızlı öğrenir ama sıkılır; sert yöntem hassas yapısını bozar.

Tarihçe

Greyhound en eski köpek tiplerinden birinin temsilcisi kabul edilir. Anadolu'daki Çatalhöyük ve İran'daki çok eski buluntularda benzer tazı figürleri olduğu bildirilir; Greyhound olduğu kesin olarak belirlenen en eski kalıntılar ise Orta Çağ Avrupa'sına aittir.

Orta Çağ'da İngiltere ve Fransa'da Greyhound beslemek çoğu zaman soylulara özgüydü. Irk görerek av (coursing) için kullanıldı; av hayvanını kokusuyla değil gözüyle bulup hızla yakalar.

Modern pist yarışları 1920'lerde yaygınlaştı. Son yıllarda ticari Greyhound yarışçılığı pek çok ülkede azalmış, bazı yerlerde pistler kapanmış ya da yasal olarak sonlandırılmıştır. Bu durum, emekli ve sahiplendirilmeyi bekleyen Greyhound sayısını gündeme getirmiştir.