Australian Terrier

Avustralya Teriyeri size uygun mu?

Küçük bedende büyük bir karakter. Avustralya Teriyeri, 1800'lerin başında İngiltere'den gelen sert kürklü teriyerlerden Avustralya'da geliştirilmiş, kemirgen avlamak ve çiftliği bekçilik etmek için üretilmiş bir ırktır. Boyu küçük ama mizacı hiç küçük değildir: cesur, meraklı ve kendinden emindir.

Bu ırkla ilgili gerçekçi beklenti şu: küçük ve şirin görünümünün ardında gerçek bir teriyer karakteri var — bağımsız, meraklı ve bazen inatçı. "Küçük köpek, kolay eğitilir" varsayımıyla alınırsa hayal kırıklığı yaratabilir.

Sahiplenmeden önce

Bu ırk Türkiye'de oldukça nadirdir; barınak veya sahiplendirme ilanlarında rastlamanız olası değildir. Yurt dışından bir yavru düşünüyorsanız, diz kapağı (patella), göz ve tiroid muayenesi yapılmış ebeveynlerden gelen hatları tercih edin. Irk kulüpleri bu üç testi özellikle önerir.

Yavruyu görmeden karar vermeyin; enerjik ve kendine güvenen bir mizaç sağlıklı bir işaret olsa da, aşırı çekingen veya aşırı saldırgan bir yavrudan uzak durun.

Karakter ve mizaç

Cesur, atılgan ve zeki. Irk standardı bu köpeği "fare avcısı ve çalı avcısının doğal saldırganlığına sahip" olarak tanımlar — yani küçük hayvanlara karşı güçlü bir avcı içgüdüsü taşır. Köpek zeka sıralamalarında ortalamanın üzerinde yer alır ve eğitilebilirliği iyidir, ama bağımsız karar verme eğilimi de vardır.

Ailesine son derece bağlıdır ve genelde iyi bir bekçi köpeğidir; yabancı geldiğinde haber verir. Diğer köpeklere karşı kendinden emin bir tavrı vardır; bu bazen kendinden büyük köpeklere meydan okumaya kadar gidebilir, bu yüzden yürüyüşlerde dikkatli olun.

Meraklı yapısı onu kazmaya ve araştırmaya yöneltir; bahçede delik açması sürpriz olmamalı.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklarda genelde 11-15 yıl yaşadığı belirtiliyor; genel olarak sağlam bir küçük ırk kabul edilir.

• Diz kapağı luksasyonu (patella luksasyonu): Diz kapağının yerinden çıkması; topallama, bacağı havada tutma veya diz ekleminden çıtırtı sesi belirtileridir. Hafif vakalar takip edilir, ileri vakalarda cerrahi gerekebilir.
• Legg-Calvé-Perthes hastalığı: Kalça eklemi başının kan akımının bozulup dejenere olması; genelde bir yaşından küçük yavrularda görülür, topallama ve ağrıyla kendini gösterir, ileri vakalarda cerrahi gerekir.
• Katarakt: Göz merceğinde bulanıklaşma; ilerleyici görme kaybına yol açabilir, düzenli göz muayenesiyle takip edilmelidir.
• Diyabet: Aşırı susama, sık idrara çıkma ve kilo kaybı belirtileriyle ortaya çıkabilir; kan şekeri testiyle tanı konur.
• Kulak enfeksiyonları: Kaşıma, kötü koku ve baş sallama belirtileriyle kendini gösterir; düzenli kulak kontrolü önleyicidir.

Beslenme

Yetişkin bir Avustralya Teriyeri (yaklaşık 6-7 kg) günde iki öğün, kaliteli küçük ırk maması ile beslenir.

• Yavru (2-12 ay): Küçük ırk yavru maması, günde 3 öğün.
• Yetişkin: Küçük ırklarda metabolizma hızlı olsa da bu ırk şişmanlamaya yatkındır; porsiyon ölçülü verilmelidir.
• Kıdemli (8+ yaş): Kalori azaltılır, eklem desteği (diz kapağı sorunları göz önüne alınarak) faydalı olabilir.

Diyabet riski bilindiğinden, aşırı şekerli veya işlenmiş insan gıdası atıştırmalıklarından kaçınılmalıdır.

Bakım ve tüy

Orta uzunlukta, sert dokulu çift kat kürk; mavi-gümüş ve tan veya düz kızıl renklerde olur.

• Haftalık fırçalama matlaşmayı önler ve dökülen kılları temizler.
• Birkaç ayda bir banyo, ya da köpek belirgin şekilde kirlendiğinde.
• Göz ve kulak çevresindeki tüyler düzenli kısaltılmalı; kulak içi tüyü kısa tutulup düzenli kontrol edilmelidir.
• Profesyonel "stripping" (elle tüy alma) bakımı gösterişli sert kürk dokusunu korumak isteyenler için önerilir ama zorunlu değildir.
• Tırnaklar ayda bir kesilmeli.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç 30-45 dakika yürüyüş artı oyun ve zihinsel uyarım. Küçük boyu düşük egzersiz ihtiyacı sanılmasına yol açabilir ama bu ırk zihinsel olarak aktif tutulmazsa sıkılır ve yıkıcı davranışlar geliştirebilir.

Öncelikler:

1. Sosyalleşme (8-16 hafta). Diğer köpeklere karşı kendinden emin tavrını dengelemek için erken ve olumlu deneyimler önemlidir.
2. Tutarlı, ödül temelli eğitim. İnatçı yapısı nedeniyle tekrarlayan, sıkıcı komutlar yerine kısa ve ilginç seanslar tercih edilmelidir.
3. Kemirgen ve küçük hayvanlarla kontrollü tanışma. Avcı içgüdüsü nedeniyle kedi, hamster gibi hayvanlarla birlikte yaşayacaksa dikkatli ve kademeli alıştırma gerekir.
4. Havlama kontrolü. Bekçi içgüdüsü güçlüdür; "sessiz" komutu erken öğretilmelidir.
5. Kazı davranışının yönlendirilmesi. Bahçede kendi kazı alanı tanımlamak, çevredeki bitkileri korur.

Tarihçe

Avustralya Teriyeri'nin kökleri, 19. yüzyıl başında Büyük Britanya'dan Avustralya'ya getirilen sert kürklü teriyerlere dayanır. Irk, Avustralya'da yaklaşık 1820'den itibaren şekillenmeye başladı; Cairn, Skye ve Dandie Dinmont Teriyerleri gibi ırklarla ortak atalara sahiptir.

1850'de resmi olarak tanındı ve 1892'de bugünkü "Avustralya Teriyeri" adını aldı. Irk, hem çiftlikte fare ve yılan gibi zararlıları avlamak hem de ev ve dükkan bekçiliği yapmak üzere çok yönlü bir çalışma köpeği olarak geliştirildi. Avustralya'nın kurduğu ilk yerli ırklardan biri olarak kabul edilir ve bugün de küçük boyuna rağmen gerçek bir çalışma teriyeri kimliğini korur.