York Chocolate

York Chocolate size uygun mu?

Bu rehberi dürüstçe bir uyarıyla açmak gerekiyor: York Chocolate, bugün fiilen bulunması neredeyse imkânsız bir ırk. ABD kökenli bu nadir kahverengi kedi, hiçbir zaman TICA, CFA veya FIFe gibi büyük federasyonlarca tanınmadı; son bilinen yetiştirici 2016'da programını kapattı ve kaynaklar ırkı artık "soyu tükenmiş" ya da "kritik derecede az sayıda, belirsiz" olarak tanımlıyor. Bu sayfa, bu güzel ama neredeyse kaybolmuş ırkı merak edenler için tarihini ve bilinen özelliklerini aktarmak amacıyla hazırlandı; ancak bir yetiştiriciden York Chocolate yavrusu satın almayı planlıyorsanız beklentinizi buna göre ayarlayın.

Kısacası: York Chocolate'ı "bugün sahiplenilebilir bir ırk" olarak değil, kedi ırkları tarihinin ilginç ve kırılgan bir örneği olarak okuyun.

Sahiplenmeden önce

Piyasada "York Chocolate" olarak satılan bir yavruyla karşılaşırsanız temkinli olun. Irkın kayıtlı, doğrulanabilir bir yetiştirici ağı artık bulunmuyor; bu nedenle çoğu ilan, kahverengi tüylü bir melez kediyi bu adla pazarlıyor olabilir. Soy kağıdı, federasyon kaydı veya en azından yetiştiricinin geçmişi hakkında somut bilgi isteyin; bulamıyorsanız muhtemelen elinizdeki kedi tekir/melez bir kahverengi kısa ya da uzun tüylü kedidir — ki bu da sevimsiz bir kedi olduğu anlamına gelmez, sadece "York Chocolate" olmadığı anlamına gelir.

Irkın kuruluş öyküsünde yakın akraba çiftleşmeleri (kardeş-kardeş, anne-oğul) yer alıyor; bu, kalıtsal sorunların ortaya çıkma riskini artıran genel bir genetik prensiptir. Bağımsız bir sağlık çalışması yapılmadığı için bu riskin pratikte ne kadar gerçekleştiği bilinmiyor.

Karakter ve mizaç

Elimizdeki bilgi, bağımsız bir davranış araştırmasından değil, ırkın kurucusu ve az sayıda yetiştiricisinin gözlemlerinden geliyor; buna göre değerlendirin.

Kaynaklara göre York Chocolate şefkatli, kucak sever ve insana bağlıydı; sahibini takip eder, kucağa çıkmak ve sarılmak isterdi. Zeki, enerjik ve meraklı bir mizaç tanımlanıyor; bazı bireylerin getir oynadığı veya nesneleri ağzında taşıdığı bildiriliyor.

Suya ilgi duyduğu, sahipleriyle birlikte duşa veya banyoya girmekten çekinmediği aktarılıyor. Yabancılara karşı çekingen olabileceği belirtiliyor.

Çiftlik kedisi kökenine uygun şekilde iyi bir avcı olduğu, fare avlamada başarılı olduğu anlatılıyor.

Sağlık sorunları ve ömür

Bu bölüm needs_review olarak işaretlendi çünkü York Chocolate hakkında bağımsız bir veteriner sağlık çalışması yok; elimizdeki tek bilgi, ırkın kurucusunun ve birkaç yetiştiricinin kendi gözlemlerine dayanıyor.

Kaynaklarda ömür genellikle 13-15 yıl civarında gösteriliyor, ancak bu rakam da geniş bir bağımsız çalışmaya değil, genel kedi ömür aralıklarına ve az sayıda kayda dayanıyor.

• Şaşılık: Irkın kurucusu tarafından bildirilen, kedilerin yüzde onundan azında görülen bir özellik. Ciddi bir sağlık sorunu olarak değil, kozmetik bir özellik olarak aktarılmış.
• Pire alerjisi: Yine kurucunun kendi gözlemine göre az sayıda bireyde görülmüş; standart pire önleme rutiniyle yönetilebilir bir durum.
• Küçük ve kapalı gen havuzunun getirdiği genel risk: Irk, birbirine yakın akraba az sayıda kediden türetildi. Genetik çeşitliliği düşük popülasyonlarda kalıtsal hastalık riskinin genel olarak arttığı bilinir, ancak York Chocolate'a özgü hangi hastalıkların bu şekilde ortaya çıktığına dair bağımsız bir kayıt yok.
• Genel ırk bağımsız öneri: Eğer gerçekten doğrulanmış bir York Chocolate ya da onun soyundan bir kedi sahiplendiyseniz, düzenli yıllık veteriner kontrolü ve standart kalp/böbrek taramaları makul bir önlemdir; bu, belirli bir hastalık bilgisine değil, genel ihtiyat ilkesine dayanır.

Beslenme

Yetişkin bir York Chocolate (4-7 kg, kaynaklar arasında ağırlık tahminleri değişiyor) günde 60-85 g kuru mamaya karşılık gelen enerjiye ihtiyaç duyar.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Yüksek protein, düşük karbonhidrat; büyük yapılı bir kedi olduğu için porsiyonları vücut kondisyonuna göre ayarlayın.
• Kıdemli (10+ yaş): Yıllık kan tahlili ve böbrek/kalp takibi, herhangi bir ırka özgü belgelenmiş risk olmasa da genel ihtiyat için önerilir.

Bakım ve tüy

Kaynaklara göre yarı uzun tüyü ipeksi, az dökülen ve nispeten az bakım isteyen bir yapıdaydı; yine de düzenli bakım gerekir.

• Haftada 2-3 kez tarama; keçeleşmeyi önlemek için özellikle koltuk altı ve karın altı kontrol edilmeli.
• Alt kat tüyü az veya yok olarak tanımlandığından banyo ihtiyacı genelde düşüktür.
• Tırnaklar 2-3 haftada bir kesilmeli.
• Dişler haftada birkaç kez fırçalanmalı.
• Kulaklar aylık kontrol edilmeli.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

1. Sosyal temas. Kaynaklara göre insana bağlı bir ırk; günlük ilgi ve kucak zamanı önemli.
2. Su ile tanışma. Suya ilgi duyduğu bildirildiğinden sığ bir kap veya gözetimli banyo zamanı hoşuna gidebilir.
3. Avcılık dürtüsünü karşılayan oyun. Olta oyuncakları ve küçük "av" simülasyonları iyi bir eşleşme olabilir.
4. Düzenli tarama rutini. Yarı uzun tüyün keçeleşmesini önlemek için haftalık bakım takvimi oluşturun.
5. Sakin bir ortam. Yabancılara çekingen olabileceği bildirildiğinden, misafir yoğun evlerde saklanacağı sakin bir köşe sağlayın.

Tarihçe

York Chocolate'ın öyküsü 1983 yılında New York eyaletinde, Janet Chiefari'nin keçi çiftliğinde başladı. Chiefari'nin siyah-beyaz uzun tüylü bir dişi kedisi ile komşusunun düz siyah kedisinin çiftleşmesinden, kahverengi tüylü bir dişi yavru doğdu; Chiefari bu yavruya "Brownie" adını verdi.

1985'te Brownie, üvey kardeşiyle çiftleştirildi ve kahverengi (çikolata) renkli yavrular üretti; bu kediler ırkın temelini oluşturdu. 1990'da, seyrekleştirme genine bağlı olarak daha açık bir ton olan "lavanta" (dilue çikolata) rengi ortaya çıktı. Chiefari, birbirine yakın akraba bu kedilerle dört kuşak boyunca çalışarak rengi sabitledi.

Irk, Mart 1990'da Cat Fanciers' Federation'dan (CFF) "deneysel ırk" statüsü aldı, 1991-92'de bu federasyonda şampiyona ulaştı. 2002'de World Cat Federation (WCF) ve International Progressive Cat Breeders Alliance (IPCBA) tarafından tanındı. İtalya'da "Il Gatto Cioccolato" adıyla ilgi gördü ve 2003'te International York Chocolate Federation (IYCF) kuruldu, ancak bu kulüp 2004'ten itibaren fiilen faaliyetini durdurdu. TICA, CFA ve FIFe gibi büyük uluslararası federasyonlar ırkı hiçbir zaman tanımadı.

2005'te dünya genelinde yaklaşık 60 York Chocolate bulunduğu tahmin ediliyordu. Fransa'daki son yavru 2010'da doğdu. 2016'da son bilinen yetiştirici (Debbie Reber) programını kapattı. Güncel kaynaklara göre bugün soyu doğrulanmış, kısırlaştırılmamış bir York Chocolate'ın hayatta olup olmadığı bilinmiyor; ırk fiilen soyu tükenmiş ya da kritik derecede az sayıda kabul ediliyor. Bu durum, küçük bir gen havuzuyla başlayan ve geniş bir yetiştirici ağına hiç ulaşamayan nadir ırkların ne kadar kırılgan olabileceğinin çarpıcı bir örneği.