Ocicat

Ocicat size uygun mu?

Ocicat, benekli deseniyle vahşi bir ocelotu andıran ama genetiğinde hiçbir yabani kan taşımayan, tamamen ev kedisi ırklarından geliştirilmiş bir ırk. Bengal veya Savannah gibi yabani türlerle melezlenerek oluşturulan ırklardan temelden farklıdır: Ocicat, Siyam, Abisinya ve Amerikan Kısa Tüylü kedilerin çaprazlanmasıyla ortaya çıkmış, %100 evcil bir ırktır. Görünüşü egzotik, mizacı ise köpeğe benzetilecek kadar sosyal ve insana bağlıdır.

En gerçekçi soru şu: Evinizde günün büyük bölümünde biri var mı, ya da ikinci bir evcil hayvan düşünüyor musunuz? Cevap hayırsa Ocicat mutsuz olur; bu ırk arkadaşlık için yaşar.

Sahiplenmeden önce

Yabani kan yok. Ocicat'in benekli, "vahşi" görünümü tamamen seçici yetiştirmenin sonucudur; soy ağacında ocelot da dahil hiçbir yabani kedi türü bulunmaz. Bu, onu Bengal (Asya leopar kedisi melezi) veya Savannah (serval melezi) gibi ırklardan ayıran temel farktır: Ocicat'in sahiplenilmesi veya Türkiye'ye getirilmesi için CITES izni ya da F-nesil belgesi gerekmez, çünkü kökeninde yabani tür bulunmaz.

Irk 1964'te Michigan'da yetiştirici Virginia Daly'nin, Siyam ve Abisinya özelliklerini birleştirmeye çalışırken kazara elde ettiği benekli bir yavruyla ortaya çıktı; kızının bu yavruyu görüp "tıpkı bir ocelot gibi" demesi ırkın adının kaynağıdır. Türkiye'de nadir bir ırktır; belge ve sağlık taraması sunmayan ilanlara karşı temkinli olun.

Karakter ve mizaç

Ocicat, Ocicat ve Classic Society'nin deyimiyle "kedi kılığında köpek" olarak anılır. Son derece sosyal, meraklı ve insana bağımlıdır; sizi odadan odaya takip eder, işinize ortak olur.

Zekidir; tasmayla yürümeyi, getir-götür oynamayı ve basit komutları öğrenebilir. Konuşkandır ama Siyam kadar ısrarcı değildir.

Yalnız kalmaktan hoşlanmaz ve ayrılık kaygısına yatkındır; tek evcil hayvan olarak yaşamaktansa bir arkadaşla (kedi veya köpek) birlikte olmayı tercih eder. Su sevgisi Abisinya kökeninden gelir; bazı bireyler musluk suyuyla veya banyo sırasında ilgilenebilir.

Enerjiktir ve zihinsel uyarım olmadan sıkılabilir; sıkılan bir Ocicat evde yaramazlıkla enerjisini boşaltır.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklarda ömür genellikle 12-18 yıl olarak bildirilir. Genel olarak sağlıklı bir ırk sayılır ama Abisinya kökeninden gelen bazı riskleri taşır.

• Progresif retina atrofisi (PRA): Abisinya soyundan gelen kalıtsal bir göz hastalığı. Önce gece görüşünde zayıflama, zamanla tam görme kaybına ilerler. Alacakaranlıkta eşyaya çarpma veya çekingenlik fark ederseniz veterinere götürün; genetik test mevcuttur.
• Renal amiloidoz: Nadir görülen, böbrekte anormal protein birikimiyle seyreden ve zamanla böbrek yetmezliğine ilerleyebilen bir durum; yine Abisinya kökeniyle ilişkilendirilir.
• İdrar yolu taşları (ürat ürolitiazis): Kaynaklarda bu ırkta genel kedi popülasyonuna göre belirgin şekilde yüksek görülme oranı bildirilir. Sık tuvalete gidip az idrar yapma, kanlı idrar veya ısrarlı yalanma belirtisi görürseniz aynı gün veterinere gidin; erkeklerde tıkanma acil durumdur.
• Pyometra (rahim iltihabı): Kısırlaştırılmamış dişilerde bu ırkta ortalamanın üzerinde bildirilmiştir; iştahsızlık, halsizlik, karın şişkinliği veya akıntı görülürse acil veteriner desteği gerekir. Kısırlaştırma bu riski ortadan kaldırır.
• Diş ve dişeti hastalıkları: Kedilerde genel risk; düzenli fırçalama önerilir.

Beslenme

Yetişkin bir Ocicat 2,7-6,5 kg arasında değişir; kaslı ve atletik bir yapısı vardır, bazı erkekler bu aralığın üzerine çıkabilir.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün; büyüme dönemi enerji ihtiyacı yüksektir.
• Yetişkin: Yüksek proteinli, dengeli mama. Aktivite düzeyi yüksek olduğu için birçok birey serbest beslemeyle de kilo almaz, ama porsiyon ölçümü daha güvenlidir.
• İdrar yolu sağlığı için: Yaş mama ve bol su, taş oluşum riskini azaltmaya yardımcı olur; çeşme tipi suluk faydalıdır.
• Kıdemli (8+ yaş): Böbrek ve göz değerlerinin yıllık takibiyle birlikte yaşa uygun mama.

Bakım ve tüy

Kısa, saten dokulu kürk çok az bakım ister.

• Haftada bir fırçalama veya güderi bezle silme yeterlidir.
• Az döker, banyo genelde gerekmez.
• Diş fırçalama haftada birkaç kez önerilir.
• Tırnaklar 2-3 haftada bir, kulaklar aylık kontrol edilmeli.
• Gözlerde bulanıklaşma veya gece hareketlerinde tereddüt fark ederseniz PRA açısından veterinere danışın.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

1. Arkadaş. Gün içinde evde kimse yoksa ikinci bir kedi veya kedi dostu köpek bu ırk için neredeyse zorunludur.
2. Günlük yoğun oyun. En az günde iki kez 15-20 dakika; enerjisi yüksek bir ırktır.
3. Eğitim ve zenginleştirme. Tasma eğitimi, tıklayıcı eğitimi, bulmaca mama kapları.
4. Tırmanma ve gözlem. Sağlam bir kedi ağacı ve pencere önü raf.
5. Su erişimi. Su sevebilen bireyler için çeşme tipi suluk veya banyo sırasında gözetimli erişim.

Türkiye'nin sıcak yaz aylarında bu kadar aktif bir kediyi serin ve zengin bir iç mekânda tutmak, hem sağlık hem davranış açısından faydalıdır.

Tarihçe

Ocicat'in öyküsü 1964'te Michigan'da, yetiştirici Virginia Daly'nin Siyam ve Abisinya özelliklerini birleştiren bir hat geliştirmeye çalışmasıyla başlar. Bir Abisinya rengi taşıyan Siyam dişisi, çikolata noktalı bir Siyam erkeğiyle çiftleştirildiğinde, beklenmedik şekilde altın-fildişi zeminde benekli bir erkek yavru doğar. Daly'nin kızı bu yavruyu görüp "tıpkı bir ocelot gibi" der ve ırk adını böyle alır; bu ilk yavru "Tonga" adını taşır. Daha sonra gövde yapısını güçlendirmek ve gümüş rengi katmak için Amerikan Kısa Tüylü de programa eklenir.

TICA ırkı 1986'da tanıdı; CFA ise 1966'da kayıt için kabul etmiş, 1987'de tam şampiyonluk statüsü vermiştir. FIFe 1992'de, GCCF ise 2006'da tanıma sağladı. Bugün Ocicat, hem TICA hem CFA'da benekli desenini koruyan on iki farklı renkte kabul edilen, tamamen evcil kökenli bir ırk olarak tanınıyor.