Saint Bernard

Saint Bernard size uygun mu?

Saint Bernard (Senbernar), Alplerdeki kurtarma köpeği efsanesiyle tanınan, İsviçre'nin ulusal köpeği kabul edilen dev bir ırktır. Dostane, sabırlı ve çocuklara karşı genellikle çok yumuşaktır. Ancak bu köpek karlı dağlar için seçilmiştir: kalın kürkü ve iri gövdesiyle sıcağa son derece dayanıksızdır. Türkiye'nin büyük bölümünde yaz aylarında bir Saint Bernard'ı sağlıklı tutmak ciddi bir iklim yönetimi gerektirir.

Sahiplenmeden önce

Saint Bernard, Türkiye'de tehlike arz eden ırklar listesinde yer almaz.

Önce iklimi dürüstçe değerlendirin. Yaşadığınız yerde yaz sıcaklıkları uzun süre yüksek seyrediyorsa, köpeğin gün boyu serin kalabileceği klimalı veya doğal olarak serin bir alan olmadan bu ırkı almayın. Bahçede ağaç gölgesi, sıcak dalgalarında yeterli değildir.

Irkın iki çeşidi vardır: kısa tüylü (sık alt tüylü) ve uzun tüylü. İkisi de bol döker; uzun tüylüler daha fazla tarama ister, sıcakta ise ikisi de zorlanır.

Yetiştiriciden ebeveynlerin kalça ve dirsek değerlendirmelerini, göz muayenesini ve kalp muayenesini isteyin. Göz kapakları aşırı sarkık, "haw" denen iç göz kapağı belirgin biçimde görünen köpekler, göz sorunlarına daha yatkındır; FCI standardı da gözlerde doğal sıkılığı ister.

Karakter ve mizaç

FCI standardı Saint Bernard'ı doğası gereği dostane; sakin ile canlı arasında değişen mizaçta ve tetikte olarak tanımlar. İngiltere Kennel Club da ırkı istikrarlı, iyi huylu, zeki, cesur ve güvenilir olarak nitelendirir.

Genellikle insanlara yakın olmayı seven, ailesini takip eden bir köpektir. Saldırgan bir koruma köpeği değildir; ama boyutu ve derin havlaması, yabancılar için yeterince caydırıcıdır.

Zekidir ve memnun etmeye isteklidir; olumlu yöntemle hızlı öğrenir. Bununla birlikte yavaş olgunlaşır: iki yaşına kadar kafası bir yavru, gövdesi bir yetişkin gibidir. Bu dönemde coşkulu davranışları istemeden kazalara yol açabilir.

Diğer köpeklerle ve evcil hayvanlarla genellikle iyi geçinir, özellikle birlikte büyütülmüşse.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklar ortalama ömrü genellikle 8-10 yıl olarak verir. Bu, dev ırklar için tipik bir süredir ama ırkı sahiplenen birinin bilmesi gereken kısa bir süredir.

• Mide dönmesi (GDV): MSD Veteriner El Kitabı, Saint Bernard'ı genetik olarak yatkın ırklar arasında sayar. Şişen karın, kusmaya çalışıp kusamama, aşırı salya, huzursuzluk ve soluk diş eti görülürse beklemeden acil veterinere gidin; saatler içinde ölümcüldür. Koruyucu gastropeksiyi kısırlaştırma sırasında veterinerinizle konuşun.
• Kalça ve dirsek displazisi: Topallama, kalkmada zorlanma, yürüyüşte çabuk oturma. Yavrulukta aşırı besleme ve zorlayıcı egzersiz riski artırır.
• Osteosarkom (kemik kanseri): Dev ırklarda daha sıktır. Geçmeyen topallama veya bacak kemiğinde şişlik mutlaka röntgenle incelenmelidir.
• Dilate kardiyomiyopati (DCM): Kalp kasının genişleyip zayıflamasıdır. Egzersiz intoleransı, öksürük, hızlı nefes, bayılma ve karında sıvı birikmesi belirtidir.
• Entropiyon ve ektropiyon: Göz kapağının içe veya dışa dönmesi; sulanma, kızarıklık, gözü kısma ve tekrarlayan göz enfeksiyonları. Entropiyon genellikle cerrahi gerektirir.
• Wobbler sendromu: Boyun omurlarının omuriliğe baskı yapması; özellikle arka bacaklarda sallantılı, sarhoş gibi yürüyüş ve boyun ağrısı.
• Sıcak çarpması: Aşırı soluma, koyu kırmızı veya morarmış dil, sendeleme, kusma. Köpeği hemen serin bir alana alın, serin (buz gibi değil) suyla ıslatın ve yolda veterinere haber verin.

Beslenme

Yetişkin bir Saint Bernard (kaynaklarda genellikle 55-85 kg ve üzeri) mamanın enerjisine ve hareketine göre günde kabaca 700-1.100 g kaliteli kuru mama tüketir. Dev ırklar görece az kalori harcar; kaburgaların kolayca hissedildiği bir kondisyon hedeflenmelidir.

• Yavru (2-18/24 ay): Dev ırk yavru maması. Büyüme hızlandırılmamalı, kalsiyum takviyesi yapılmamalıdır. Yavaş büyüyen yavru, daha sağlıklı eklemlere sahip yetişkin demektir.
• Yetişkin: Günlük porsiyon iki veya üç öğüne bölünür.
• Kıdemli (6-7 yaş sonrası): Kalori azaltılır; eklem desteği veterinerle planlanır.

Mide dönmesi riskine karşı tek büyük öğün vermeyin, hızlı yiyen köpekte yavaş yeme kabı kullanın, öğün öncesi ve sonrası yaklaşık bir saat hareketi sınırlayın. Sıcak havada iştah azalabilir; bu durumda öğünleri serin saatlere kaydırın ve suyun her zaman taze ve bol olmasını sağlayın.

Bakım ve tüy

• Kısa tüylü: Haftada 1-2 tarama; ilkbahar ve sonbaharda her gün.
• Uzun tüylü: Haftada en az 2-3 tarama; kulak arkası, bacak arkası ve kuyruk altı keçelenmeye yatkın.
• Tüy dökümü dönemlerinde alt tüy tarağı gereklidir.
• Tıraş etmeyin. Kürkü yazın serinletmez, aksine deri güneş ve sıcaktan daha az korunur. Serinlik için ortam yönetimi esastır.
• Salya: Özellikle yemek, su ve heyecan sonrası belirgindir; bez bulundurun.
• Gözler her gün kontrol edilip akıntı nemli bezle temizlenmeli.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir, kulaklar haftada bir kontrol.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç 30-60 dakika sakin yürüyüş ve hafif oyundur. Yazın yürüyüşleri sabahın erken saatlerine veya gün batımından sonraya kaydırın; sıcak asfalt patileri de yakar.

Öncelikler:

1. Erken sosyalleşme (8-16 hafta). Yabancılar, çocuklar, sesler ve diğer hayvanlar.
2. Tasmada çekmeden yürüme. 20-30 kiloya ulaşmadan oturmuş olmalı; sonra düzeltmek çok zorlaşır.
3. Üzerine atlamama ve sakin karşılama. Dev bir köpeğin selamlaması bile yaralayabilir.
4. Bakıma alıştırma. Tarama, göz temizliği, tırnak kesimi ve veteriner muayenesi yavruyken oyunlaştırılmalı.
5. Kontrollü büyüme. 18 aya kadar merdiven, yüksekten atlama, uzun koşu ve zorlayıcı yürüyüş yok.

Bu ırk ödül, övgü ve sabırla çok iyi çalışır; sert yöntemler hassas mizacını bozar.

Tarihçe

FCI standardına göre Büyük Saint Bernard Geçidi'nde, deniz seviyesinden 2.469 metre yükseklikte, 11. yüzyılda keşişler tarafından yolcular ve hacılar için bir sığınak kuruldu. 17. yüzyılın ortasından itibaren burada bekçilik ve koruma için iri dağ köpekleri tutuldu. Bu köpekler 1695'ten itibaren resimlerle, 1707'de ise sığınağın yazılı kayıtlarıyla belgelendi.

Köpekler kısa sürede kar ve siste kaybolan yolcuları kurtarmada kullanılmaya başladı. Kurtardıkları insanların hikâyeleri ve 1800'de Napolyon'un ordusuyla geçidi aşan askerlerin anlattıkları, 19. yüzyılda o dönem "Barry köpeği" denen bu köpeklerin ününü Avrupa'ya yaydı. Efsanevi köpek Barry, kurtarma köpeğinin simgesi oldu.

1884'te kurulan İsviçre Köpek Soy Kütüğü'nün ilk kaydı Leon adlı bir Saint Bernard'dı. Aynı yıl Basel'de İsviçre Saint Bernard Kulübü kuruldu ve 1887'de ırk resmen İsviçre ırkı olarak tanındı. O günden bu yana Saint Bernard, İsviçre'nin ulusal köpeği kabul edilir.