Mastiff

Mastiff size uygun mu?

Mastiff (İngiliz Mastiff'i), dünyanın en ağır köpek ırkları arasında yer alır. Erkekler omuzda genellikle 76 cm ve üzerine ulaşır, kiloları 90 kilonun üzerine çıkabilir. Bu devasa gövdenin içinde şaşırtıcı derecede sakin, uysal ve ailesine düşkün bir köpek yaşar. Ancak her şey onun ölçeğinde büyür: yediği mama, döktüğü salya, kapladığı alan, veteriner masrafları ve bir acil durumda onu kaldırıp arabaya taşımanın zorluğu. Ömrü de dev ırkların çoğu gibi kısadır.

Sahiplenmeden önce

Mastiff, Türkiye'de tehlike arz eden ırklar listesinde yer almaz.

Bu kadar büyük bir köpeği gerçekten yönetebileceğinizi pratik açıdan düşünün: Veteriner kliniğine taşıyabilecek bir aracınız var mı? Yaşlandığında veya sakatlandığında onu kaldıracak biri olacak mı? Dev ırk köpeklerde ilaç ve anestezi dozları kiloya göre hesaplandığından sağlık masrafları da orantılı biçimde yüksektir.

Amerika Mastiff Kulübü sağlık programında ebeveynler için kalça ve dirsek değerlendirmesi, göz muayenesi ve kardiyolojik muayene zorunlu testler arasındadır. Sistinüri, dominant PRA, multifokal retinopati (CMR1) ve dejeneratif miyelopati testleri de önerilir. Yetiştiriciden bu belgeleri isteyin ve ebeveynlerin mizacını kendi gözünüzle görün; çekingenlik standartta kabul edilmeyen bir kusurdur.

Karakter ve mizaç

FCI standardı Mastiff'i ihtişam ile cesaretin birleşimi olarak tanımlar: sakin, sahibine sevgi dolu, koruyabilen, yabancılara genellikle kayıtsız. Çekingenlik kabul edilmez.

Evde çoğu zaman uyuyan, hareketlerini ekonomik kullanan bir köpektir. Havlaması seyrektir; varlığı ve sesi zaten caydırıcıdır. Tehdit algıladığında saldırmaktan çok arada durmayı ve engellemeyi seçer.

Hassas bir ırktır; sert tona çabuk kırılır, övgü ve ödülle istekli çalışır. Ancak boyutu nedeniyle "istemediği" bir şeyi yaptırmak fiziksel olarak imkânsızdır. Bu yüzden eğitim kuvvetle değil, yavrulukta kurulan alışkanlık ve işbirliğiyle yürür.

Genç Mastiff sakar ve oyunbazdır. 60 kiloluk bir "yavru"nun coşkusu çocuklar ve yaşlılar için tehlikeli olabilir.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklar ortalama ömrü genellikle 6-10 yıl olarak verir. Dev ırkların kısa ömrü yalnızca yaşlanmanın erken başlamasıyla değil, kanser ve ortopedik sorunların sıklığıyla da ilgilidir.

• Mide dönmesi (GDV): Derin göğüslü dev ırklarda en korkulan acil durumdur. Şişen ve sertleşen karın, kusmaya çalışıp kusamama, aşırı salya, huzursuzluk, soluk diş eti görürseniz beklemeden acil veterinere gidin. MSD Veteriner El Kitabı riskli ırklarda koruyucu gastropeksiyi önerir; bu işlem midenin dönmesini önler ama şişmeyi tamamen önlemez.
• Kalça ve dirsek displazisi: Topallama, kalkmada zorlanma, sıçrayarak koşma. Dev bir gövde displaziyi hızla ağır artrite dönüştürür.
• Kanser: Kemik kanseri (osteosarkom), lenfoma, hemanjiyosarkom ve mast hücreli tümör bildirilir. Özellikle bacakta geçmeyen topallama ve kemik üzerinde şişlik, "burkulma" sanılmamalı; röntgen gerekir.
• Sistinüri: Kalıtsal bir böbrek bozukluğudur; sistin adlı amino asit geri emilemeyip idrara geçer ve mesane taşı oluşturur; bu sorun özellikle erkeklerde görülür. Sık ve zorlanarak idrara çıkma, kanlı idrar veya hiç idrar yapamama acildir.
• Göz sorunları: Entropiyon, ektropiyon ve dominant geçişli PRA. Sulanma, kızarıklık, karanlıkta çekinme belirtidir.
• Kalp hastalığı: Ebeveynlerde kardiyolojik muayenenin zorunlu tutulması bu riskten kaynaklanır. Egzersizde çabuk yorulma, öksürük ve bayılma veteriner kontrolü gerektirir.
• Dejeneratif miyelopati: Yaşlılıkta arka bacaklarda ilerleyici güçsüzlük ve sürtünme; DNA testiyle risk belirlenebilir.

Beslenme

Yetişkin bir Mastiff'in ihtiyacı kilosuna göre çok değişir; 70-90 kiloluk bir yetişkin mamanın enerjisine ve hareketine göre günde kabaca 800-1.200 g kaliteli kuru mama tüketebilir. Dev ırklar ağırlıklarına oranla daha az kalori harcar; paket tablosunu körü körüne uygulamak kolayca kiloya yol açar.

• Yavru (2-24 ay): Dev ırk yavru maması. Mastiff büyümesini iki yaş civarında tamamlar. Yavaş büyüme kuraldır: Aşırı kalori, kalsiyum takviyesi ve hızlı kilo alımı eklemleri kalıcı olarak bozar.
• Yetişkin: Günde iki veya üç öğüne bölünmüş porsiyon.
• Kıdemli (6 yaş sonrası): Kalori azaltılır; eklem desteği ve kilo takibi veterinerle yapılır.

Mide dönmesine karşı tek büyük öğün vermeyin, yemeği hızlı yiyorsa yavaş yeme kabı kullanın ve öğün öncesi ve sonrası yaklaşık bir saat hareketi sınırlayın. Sistinüri tanısı konmuş köpeklerde özel diyet ve bol su gerekir.

Bakım ve tüy

• Kısa, sık tüy; haftada bir tarama. Orta düzeyde, mevsim geçişlerinde daha fazla döker.
• Salya: Bez her zaman el altında olmalı. Su kabının çevresi için yıkanabilir paspas işe yarar.
• Yüz kıvrımları her gün silinip kurulanmalı; nem kalırsa koku ve enfeksiyon başlar.
• Tırnaklar 2-4 haftada bir kesilmeli; yavrudan itibaren alıştırılmazsa yetişkin bir Mastiff'in patisini tutmak zorlaşır.
• Kulaklar haftada bir kontrol edilmeli.
• Yatak: Dirsek ve eklem basıncına karşı kalın, ortopedik bir yatak. Sert zeminde yatan dev köpeklerde dirseklerde nasır ve sıvı toplanması görülebilir.
• Sıcak: Serin zemin, gölge, bol su; sıcak saatlerde dışarı çıkarmayın.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç 30-60 dakika sakin tempolu yürüyüş ve hafif oyundur. Mastiff tembel görünse de hareketsizlik kilo ve eklem sorunlarını hızlandırır.

Öncelikler:

1. Erken sosyalleşme (8-16 hafta). İnsanlar, çocuklar, sesler ve ortamlar. Yetişkin Mastiff'in kendinden emin ve sakin olması buna bağlıdır.
2. Tasmada yürüme ve "otur-bekle". 40 kiloya ulaşmadan önce oturmuş olmalı.
3. Üzerine atlamama. Sevgi gösterisi bile bu boyutta yaralanmaya yol açabilir.
4. Bakıma alıştırma. Tırnak, kulak, ağız ve pati; ileride veteriner muayenesini mümkün kılar.
5. Kontrollü büyüme. 18-24 aya kadar merdiven, yüksekten atlama, uzun zorlayıcı yürüyüş ve koşu yok.

Kısa, keyifli seanslar ve bol övgü, bu hassas dev için en etkili yöntemdir.

Tarihçe

FCI standardına göre Mastiff tipi köpekler İngiltere'de yüzyıllardır bulunmaktadır ve 15. yüzyıldaki Agincourt Muharebesi'nden çok önce de cesaret ve bekçilikleriyle bilinmekteydi. Romalıların Britanya'yı işgal ettiklerinde burada Mastiff tipi köpeklerle karşılaştıkları ve bazılarını Roma'daki arenalara götürdükleri kayıtlara geçmiştir.

Yüzyıllar boyunca malikâne bekçisi ve av köpeği olarak kullanıldı; dönem dönem hayvan dövüşlerinde de yer aldı. Standart, ırkın İkinci Dünya Savaşı sonrasında İngiltere'de neredeyse tükendiğini, ardından yurt dışından köpek getirilerek toparlandığını belirtir.

Bugün Mastiff, çoğunlukla sakin bir aile köpeği ve bekçi olarak tutulmaktadır. Irk için kabul edilen renkler kayısı, açık kahve (fawn) ve çizgilidir (brindle); namlu, kulak ve burun siyah olmalıdır.