Australian Shepherd

Australian Shepherd size uygun mu?

Australian Shepherd (kısaca Aussie), zekası ve çarpıcı görünümüyle son yıllarda çok popülerleşti. Mavi gözler ve merle desen satın alma kararı verdiriyor; ardından ırkın gerçek enerji düzeyi ortaya çıkıyor. Bu bir çalışma ırkıdır, süs köpeği değil.

Aussie'nin en çok hafife alınan yanı zihinsel ihtiyacı. Günde iki saat koşturmak yeterli değildir; kafası çalışmazsa huzursuz kalır.

Sahiplenmeden önce

MDR1 gen testi bu ırkta mutlaka sorulmalıdır. Mutasyon Aussie'lerde yaygındır ve bazı yaygın ilaçlara karşı ölümcül duyarlılık yaratır.

Merle uyarısı: İki merle bireyin çiftleştirilmesi ("double merle") sağır ve kör yavrular üretir. Merle desenli bir yavru alacaksanız ebeveynlerin ikisinin de merle olmadığını doğrulayın. Ayrıca aşırı beyaz alanlı bireylerde işitme ve görme sorunu riski artar.

Karakter ve mizaç

Aussie zeki, enerjik ve sahibine son derece bağlıdır. "Gölge köpeği" denir; sizi odadan odaya takip eder ve yalnız kalmayı sevmez.

Yabancıya karşı temkinlidir; iyi sosyalleşme gerekir. Ailesine karşı ise son derece sevecendir.

Güdüleme içgüdüsü ev hayatında belirgindir: koşan çocukları, bisikletleri ve diğer hayvanları çevirmeye, topuğunu dürtmeye çalışır. Bu saldırganlık değil iş refleksidir ama yönlendirilmelidir.

İş yapmayı sever ve öğrenmeye açtır. Numara öğrenme, ev işlerine yardım etme, oyuncakları toplama gibi görevlerde başarılıdır.

Sıkılan bireylerde kompulsif davranışlar (gölge kovalama, kuyruk kovalama, aşırı havlama) gelişir.

Sağlık sorunları ve ömür

Ortalama ömür 12-15 yıl.

• MDR1 gen mutasyonu: Bu ırkta yaygındır. Bazı yaygın ilaçlara (bazı parazit ilaçları, ağrı kesiciler, sakinleştiriciler) karşı ciddi, ölümcül olabilen duyarlılık yaratır. Genetik testi mutlaka yaptırılmalı ve sonucu veterinerinizle paylaşılmalıdır.
• Kalça ve dirsek displazisi: Ebeveyn sertifikası istenmeli.
• Collie göz anomalisi (CEA) ve ilerleyici retina atrofisi (PRA): Genetik testleri mevcuttur.
• Katarakt: Bu ırkta genç yaşta görülebilir.
• Epilepsi: Bildirilmiştir; genelde 1-5 yaş arası başlar.
• Double merle sorunları: İki merle ebeveynden gelen bireylerde sağırlık, körlük ve göz gelişim bozuklukları.
• Otoimmün hastalıklar: Tiroid ve deri kaynaklı otoimmün sorunlar bildirilmiştir.
• Kompulsif davranışlar: Zihinsel yetersizlikten kaynaklanan ciddi bir refah sorunu.

Beslenme

Yetişkin bir Australian Shepherd (18-30 kg) günde 300-400 g kaliteli kuru mama tüketir; çalışan bireylerde artar.

• Yavru (2-15 ay): Orta/büyük ırk yavru maması, günde 3 öğün.
• Yetişkin: Protein %24-28. Aktif bir ırk için enerji yoğunluğu önemlidir.
• Kıdemli (9+ yaş): Kalori ayarı; bu ırk yaşlılıkta da aktif kalır.

İlaç uyarısı: MDR1 testi yapılmamışsa parazit ilacı ve sakinleştirici seçiminde veterinerinizi ırk konusunda uyarın.

Bakım ve tüy

Orta uzunlukta, çift kat, su itici kürk.

• Haftada 2-3 kez tarama; mevsim geçişlerinde her gün ve alt kürk tarağı.
• Keçe riski kulak arkası, gerdan, koltuk altı ve arka bacak püskülleridir.
• Banyo 8-12 haftada bir.
• Tıraş etmeyin; çift kat kürk yazın da yalıtım sağlar.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir, dişler haftada birkaç kez.
• Çalıda koşan bir ırk olduğu için kene ve pati kontrolü rutin olmalı.
• Kuyruğu doğuştan kısa olan bireyler vardır; bu normaldir.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: en az 1,5-2 saat fiziksel egzersiz artı 30-45 dakika zihinsel çalışma.

Öncelikler:

1. Zihinsel iş. Bu ırkın bir numaralı ihtiyacı. Numara öğretme, koku çalışması, mama bulmacası, nesne adı öğretme.
2. Köpek sporu. Çeviklik, itaat sporu, frizbi, treibball. Aussie bu alanlarda en başarılı ırklardan.
3. Sosyalleşme (8-16 hafta). Temkinli yapısı nedeniyle kritik.
4. Güdüleme kontrolü. Koşan çocuk ve araca yönelmenin yönlendirilmesi.
5. Gel komutu ve tasma disiplini.
6. Kapanma komutu. "Bitti" komutu, takıntıyı önlemenin en etkili yoludur. Sonsuz top atmak bu ırkta çözüm değil, obsesyon kaynağıdır.

Ödül temelli çalışın; hassas bir ırktır ve sert yöntemle kapanır.

Tarihçe

Adına rağmen Australian Shepherd Avustralya kökenli değildir; ırk Amerika Birleşik Devletleri'nde, Kaliforniya ve Batı eyaletlerinde geliştirildi.

Adın kökeni 19. yüzyıl göçüdür: Avustralya üzerinden Amerika'ya gelen Bask kökenli çobanlar, yanlarında İspanya'dan getirdikleri çoban köpeklerini taşıdı. Amerikalı çiftçiler bu köpekleri "Avustralya'dan gelen çoban köpekleri" diye adlandırdı ve isim kaldı.

Irk, Amerikan Batısı'nda koyun ve sığır gütmek için, dayanıklılık ve zeka ölçütüyle şekillendi. Yüksek irtifada ve zorlu arazide çalışabilmesi seçici avantajdı.

İkinci Dünya Savaşı sonrası rodeo gösterileriyle popülerleşti; rodeo sanatçısı Jay Sisler'in gösteri köpekleri ırkı geniş kitlelere tanıttı. AKC 1993'te tanıdı.

Bugün çalışma köpeği olarak çiftliklerde, ayrıca arama-kurtarma ve terapi köpeği olarak görev alıyor.