Yeşil Anole

Yeşil anole size uygun mu?

Yeşil anole (Anolis carolinensis), avuç içine sığacak küçüklükte, hareketli ve izlemesi keyifli bir kertenkeledir. Sakallı ejder veya iguana gibi elde tutulan bir "arkadaş" değil, daha çok bir akvaryum gibi seyredilen bir canlıdır; ürkek yapısı ve kısa ömrü nedeniyle beklentilerinizi baştan doğru kurmanız gerekir.

En dürüst soru: bu türü "seyirlik" bir canlı olarak kabul edip sık tutmadan, düzenli nem ve böcek sağlayarak besleyebilir misiniz?

Sahiplenmeden önce

Küçük terraryum yeterlidir, ama boş değil. Yeşil anole diğer birçok sürüngene göre çok daha küçük bir kuruluma sığar; bu onu apartman için pratik yapar. Ama "küçük" demek "ilgisiz" demek değildir: doğru nem, sıcaklık ve UVB olmadan bu ufak terraryumda bile hızla sağlık sorunu çıkar.

Kısa ömrü baştan kabul edin. Kaynaklara göre esarette genelde 3-6 yıl, iyi koşullarda 8 yıla kadar yaşar. Bu, birçok sürüngene kıyasla oldukça kısadır; türü seçerken bunu bir eksiklik değil, gerçekçi bir beklenti olarak görün.

Stres ve renk değişimini anlayın. Yeşil anole adını yeşil renginden alır ama strese girdiğinde, soğukta veya rahatsız hissettiğinde kahverengiye dönebilir. Bu, kamuflaj ve ruh hali göstergesi olan doğal bir davranıştır; sürekli kahverengi kalma, kötü kurulum veya kronik stres işareti olabilir.

Alırken kontrol edin. Gözler açık ve net, vücut dolgun, parmak uçları eksiksiz olmalı (kavga veya kaza sonucu kuyruk/parmak kaybı yaygındır ama bu ölümcül değildir). Sürekli soluk, hareketsiz veya iştahsız bir birey almayın.

Yasal durum. Yeşil anole CITES listelerinde yer almaz ve nesli tehlikede sayılmaz; pet ticaretindeki bireylerin çoğu esaret üretimidir.

Boyut ve ömür. Yetişkinler 12-20 cm boyuna ulaşır (kuyruk dahil), erkekler dişilerden biraz daha büyük ve boyun altında pembe-kırmızı bir "yelpaze" (dewlap) gösterir.

Terraryum kurulumu

Boyut Diğer birçok sürüngenin aksine bu tür küçük bir terraryumda gerçekten rahat yaşar: tek bir yetişkin için en az 30x30x45 cm (dikey yönelimli, tırmanmayı destekleyen) yeterlidir; daha büyüğü her zaman iyidir ama zorunlu değildir.

Sıcaklık gradyanı

Isıtma lambası termostat veya dimmer ile kontrol edilmeli, dijital termometreyle günlük ölçülmelidir.

Nem (kritik nokta): Bu tür güneydoğu ABD'nin nemli ormanlarından gelir ve gündüz ortalama %60-70 nem ister. Günde 1-2 kez sisleme veya küçük bir nemlendirici ile sağlanır. Düşük nem, kabuk atma sorunu ve solunum enfeksiyonunun en sık nedenidir.

UVB: Düşük-orta seviyeli bir UVB lambası (bulb tipine göre 10-25 cm mesafede) ve genel aydınlatma için parlak bir T5 HO veya LED lamba gereklidir.

Zemin ve dekor: Hindistan cevizi lifi veya sürüngen halısı; nem tutması için biraz nemli tutulabilir. Çok sayıda yapraklı bitki (gerçek veya yapay), tırmanma dalları ve saklanma yeri; bu tür yarı-ağaçsıl (semi-arboreal) olduğundan yükseklik ve dallanma taban alanından daha önemlidir.

Beslenme

Yeşil anole neredeyse tamamen böcekçildir (insektivor).

Uygun böcekler: Cırcır böceği, dubia hamamböceği yavruları, meyve sineği (özellikle yavrularda), küçük un kurdu; böcek boyutu hayvanın baş genişliğini geçmemeli.

Sıklık: Yavrular ve gençler her gün; yetişkinler gün aşırı, 3-6 adet böcekle beslenebilir. Hayvanın 10-15 dakikada yiyebileceği miktar iyi bir referanstır.

Takviye: Böceklere haftada 2-3 kez D3'süz kalsiyum tozu, haftada bir multivitamin serpin. Böcekler beslenmeden önce kaliteli bir böcek yemiyle beslenmelidir (gut loading).

Su: Anole su kabından içmez, yapraklardaki su damlacıklarından içer; günlük sisleme hem nem hem su ihtiyacını karşılar. Damlatma sistemi (dripper) faydalı olabilir.

Sağlık ve yaşam süresi

Kaynaklara göre esarette genelde 3-6 yıl, iyi bakımla 8 yıla kadar yaşar.

Veterinere gitme işaretleri:

• İştahsızlık, belirgin kilo kaybı, çökük görünüm
• Zor nefes alma, ağzı açık soluma, hırıltı
• Kabuk atmada uzun süre takılan deri, özellikle parmak ve kuyrukta
• Şişlik, topallama veya hareket güçlüğü
• Gözlerde kapanma veya şişlik
• Uzun süreli koyu/kahverengi renk ve hareketsizlik birlikte görülüyorsa

Yaygın sorunlar:

• Solunum enfeksiyonu: Düşük nem ve yetersiz sıcaklıktan kaynaklanır; hırıltı ve ağız açık solumayla kendini gösterir.
• Metabolik kemik hastalığı: Yetersiz UVB veya kalsiyum eksikliğinden olur; yumuşak çene, hareket güçlüğü.
• Kabuk atma sorunu: Düşük nemde deri parça parça kalır, parmak ve kuyrukta dolaşımı kesebilir.
• Akarlar ve parazitler: Deride küçük hareketli noktalar veya dışkı değişikliğiyle fark edilir.
• Kuyruk/parmak kaybı (otomi): Tehdit altında kuyruğunu kendiliğinden koparabilir; bu doğal bir savunma mekanizmasıdır ve genelde yeniden uzar (ilk hali kadar düzgün olmaz), ama açık yara enfeksiyon riski taşıdığından temiz tutulmalı.

Salmonella: Her temastan sonra ellerinizi yıkayın; küçük çocuk, hamile ve bağışıklığı zayıf kişiler özellikle dikkatli olmalı.

Elde tutma ve davranış

Yeşil anole, sürüngenler arasında elle tutulmaya en az istekli türlerden biridir.

1. Sık tutmayı hedeflemeyin. Bu tür seyirlik bir canlı olarak düşünülmeli; gerekmedikçe elle tutmayın.
2. Gerektiğinde yavaş ve alçaktan yaklaşın. Ani hareket kaçmasına veya kuyruğunu koparmasına (otomi) neden olabilir.
3. Asla kuyruktan tutmayın.
4. Cımbızla elden besleme güven kurmanın en güvenli yoludur; doğrudan elle tutmaktan daha az stresli.

Davranışları okumak:

• Yeşilden kahverengiye renk değişimi: Sıcaklık, ışık, ruh hali veya stresle ilişkili normal bir kamuflaj tepkisidir; sürekli kahverengi kalma kötü kurulum işareti olabilir.
• Boyun altındaki pembe yelpazeyi (dewlap) açma: Erkeklerde bölge savunması veya kur davranışıdır.
• Baş sallama ve şınav çekme hareketi: Bölgesel gösteri, özellikle diğer erkeklere veya aynaya karşı.
• Kuyruk kopması: Yakalanma tehdidinde görülen doğal bir kaçış mekanizmasıdır, panik nedeni değildir.

Birden fazla erkek barındırmayın. Erkekler bölgeseldir ve şiddetli kavga edebilir; bir erkek ve bir veya birkaç dişi genellikle daha uyumlu bir arada durabilir, ama yine de yakından gözlemlenmelidir.

Tarihçe ve doğadaki hali

Yeşil anole, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğusuna (Kuzey Karolina'dan Florida ve Teksas'a) özgü bir türdür; nemli orman kenarlarında, çalılıklarda ve bahçelerde ağaç ve bitki dallarında yaşar. Gündüz aktiftir, böcek avlar ve bölgesel davranış gösterir.

Ucuzluğu ve bulunabilirliği nedeniyle uzun yıllar Kuzey Amerika'da yaygın bir "başlangıç kertenkelesi" olarak satıldı; bu durum bazen yetersiz bakım koşullarına ve kısa ömürlere yol açtı. Günümüzde tür hakkında bilgi arttıkça, doğru nem ve UVB kurulumuyla çok daha sağlıklı ve tatmin edici bir bakım mümkün. ABD'de bazı bölgelerde istilacı kahverengi anole (Anolis sagrei) türüyle rekabet ettiği ve yerini kaybettiği bilimsel olarak belgelenmiştir.